ATO: automatyczna dolewka, która nie zaleje Ci salonu

ATO (Auto Top-Off) to automatyczne uzupełnianie wody odparowanej z akwarium. Prosty mechanizm — czujnik poziomu i pompa — ale to właśnie na nim zdarzają się najkosztowniejsze awarie w akwarystyce: zablokowany pływak potrafi wpompować do zbiornika cały baniak wody RO. Dlatego w Oquari dolewka od pierwszego dnia ma wbudowane zabezpieczenia, których nie da się wyłączyć przypadkiem.

Po co w ogóle ATO

Z akwarium codziennie odparowuje woda — ale tylko czysta woda, sól zostaje. Bez dolewki zasolenie pełznie w górę z dnia na dzień, a po podmianie skacze w dół. Dla korali i wrażliwych ryb te wahania to chroniczny stres. ATO utrzymuje poziom (a więc i zasolenie) praktycznie idealnie płasko, dolewając wodę RO małymi porcjami przez cały dzień.

Jak to działa: pływak i pompa

Zestaw jest minimalistyczny:

pływak roboczy — czujnik poziomu w sumpie lub zbiorniku, wpinany w opisane przyłącze czujników poziomu Oquari Core,
pompa dolewki — mała pompka w baniaku z wodą RO, podłączana do dedykowanego wyjścia pompy dolewki (bezpieczne niskie napięcie),
opcjonalnie elektrozawór dolewki i przepływomierz na linii — Oquari ma dla nich osobne, opisane przyłącza.

Logika: poziom opadł i utrzymuje się niski przez zadany czas (chwilowe zafalowanie nie uruchomi pompy) → sterownik otwiera zawór i załącza pompę. Poziom wrócił → pompa stop. Reguła działa w całości lokalnie, w sterowniku — nie potrzebuje Wi-Fi, chmury ani Home Assistanta.

Dlaczego limit czasu i cooldown ratują akwarium

Sam pływak to za mało. Klasyczne scenariusze katastrofy:

pływak zakleszczył się w dolnej pozycji (ślimak, glony, osad soli) — pompa leje bez końca,
wąż dolewki wypadł z sumpa — pompa leje na podłogę, a poziom „nie chce" wzrosnąć,
pływak uszkodzony elektrycznie — sterownik widzi wiecznie „niski poziom".

We wszystkich trzech przypadkach objaw jest ten sam: pompa pracuje podejrzanie długo. Dlatego dolewka w Oquari ma kilka niezależnych warstw bezpieczeństwa:

Maksymalny czas dolewania — sterownik zna typową dolewkę Twojego zbiornika (np. 2 minuty). Jeśli pompa pracuje ciągle dłużej, warstwa bezpieczeństwa wymusza jej wyłączenie — niezależnie od tego, co „mówi" pływak.
Dobowy limit objętości — np. 2 % pojemności zbiornika na dobę. Nawet seria „udanych" cykli nie wysłodzi rafy: po przekroczeniu limitu dolewka staje i alarmuje.
Potwierdzenie przepływu — jeśli masz przepływomierz na linii, sterownik sprawdza, czy woda naprawdę płynie. Sucha pompa albo zatkany wąż to natychmiastowy stop.
Czujnik maksymalnego poziomu — niezależny pływak wyżej to twardy stop dolewki, poza całą logiką regulacji.
Blokada po odcięciu — po awaryjnym zatrzymaniu wznowienie wymaga Twojego potwierdzenia. To odcina drugi wektor zalania: bez blokady zawieszony pływak powodowałby cykl „limit — chwila przerwy — znowu lanie", który sumarycznie i tak zalałby zbiornik.

Ta ochrona jest nadrzędna wobec wszystkich reguł i harmonogramów. Żadna inna reguła, ręczne sterowanie z aplikacji ani automatyzacja z Home Assistant nie „przegłosuje" odcięcia.

Limit czasu ustaw z głową, ale ciasno. Zmierz raz stoperem, ile realnie trwa dolewka po całym dniu parowania, i ustaw limit na 2–3× tej wartości. Zbyt luźny limit (np. 30 minut przy zbiorniku parującym szklankę dziennie) czyni zabezpieczenie iluzorycznym.

Konfiguracja w panelu

Otwórz panel sterownika (oquari-XXXX.local) → Woda → Dolewka ATO.
Kreator pokaże, które przyłącza wykrył: pływak roboczy, pompę, zawór, przepływomierz.
Ustaw maks. czas dolewania i dobowy limit objętości (rozsądny start: 2 % pojemności zbiornika).
Zapisz — i przetestuj, wyjmując pływak z wody na chwilę: dolewka powinna ruszyć, a po włożeniu — stanąć.

Alarm blokady

Awaryjne odcięcie to nie tylko wyłączenie pompy — preset generuje też alarm zablokowania dolewki. Zobaczysz go na urządzeniu i w panelu, a jeśli masz konto oquari.com albo integrację z Home Assistant — także jako powiadomienie na telefonie.

Alarm blokady traktuj zawsze jako wezwanie do inspekcji: sprawdź pływak, wąż i poziom w baniaku, zanim pozwolisz dolewce wrócić do pracy.

Po restarcie sterownika liczniki zaczynają od zera — to normalne. Zabezpieczenie czasowe pilnuje ciągłej pracy pompy, a nie sumy dobowej, więc chwilowy zanik zasilania nie osłabia ochrony w praktyce: zawieszony pływak znów wyzwoli limit po tym samym maksymalnym czasie.

Dobre praktyki

Baniak dolewki dobieraj tak, by jego pełne wlanie do zbiornika nie było katastrofą (bufor objętości to ostatnia linia obrony).
Pływak czyść przy okazji podmian — osady solne to najczęstsza przyczyna zacięć.
Dołóż pływak maksymalnego poziomu (Oquari ma dla niego dedykowane przyłącze) — to niezależny, twardy stop przelania.
Czujnik zalania pod zbiornikiem kosztuje grosze, a zatrzymuje dolewkę, zanim woda dotrze do paneli podłogowych.